Chính phủ Nhật Bản công bố gói chính sách mới siết chặt quản lý người nước ngoài và nhập cư

Chính phủ Nhật Bản vừa công bố gói chính sách mới nhằm tăng cường quản lý hoạt động nhập cư và cư trú của người nước ngoài. Các biện pháp tập trung vào việc siết chặt điều kiện nhập tịch, nâng cao tiêu chuẩn cấp và gia hạn thị thực, đồng thời tăng cường xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật liên quan đến nhập cư.

Bên cạnh các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn, chính phủ cũng nhấn mạnh định hướng hỗ trợ người lao động nước ngoài và gia đình họ hòa nhập với xã hội, đặc biệt thông qua việc mở rộng các chương trình đào tạo tiếng Nhật và nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục.

Phát biểu tại cuộc họp cấp bộ trưởng, Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara cho biết gói chính sách được xây dựng nhằm giải quyết những lo ngại của người dân, hướng tới mục tiêu tạo dựng một xã hội an toàn, ổn định cho cả công dân Nhật Bản và người nước ngoài sinh sống tại Nhật Bản.

Siết chặt điều kiện cư trú và nhập tịch

Theo nội dung chính sách, chính phủ đang xem xét yêu cầu người nước ngoài khi xin cấp mới hoặc gia hạn thị thực phải tham gia các khóa học về tiếng Nhật và kiến thức cơ bản về hệ thống xã hội Nhật Bản.

Quy trình xét duyệt thị thực sẽ được tăng cường kiểm soát, đặc biệt đối với các trường hợp vi phạm pháp luật, nợ thuế hoặc nợ chi phí y tế. Đối với người nước ngoài có tư cách thường trú nhưng vi phạm các nghĩa vụ này, chính phủ có thể xem xét thu hồi quyền thường trú. Các hướng dẫn chi tiết dự kiến sẽ được áp dụng từ năm 2027.

Bên cạnh đó, điều kiện nhập tịch dự kiến sẽ được điều chỉnh theo hướng chặt chẽ hơn, trong đó thời gian cư trú tối thiểu có thể được kéo dài lên ít nhất 10 năm thay vì 5 năm như hiện nay. Theo quan điểm của một số nhà lập pháp, việc nhập tịch – vốn đi kèm với quyền bầu cử – cần được quản lý nghiêm ngặt hơn so với việc xin thường trú.

Điều chỉnh lệ phí thị thực và tăng cường trục xuất

Từ năm tài chính 2026, lệ phí thị thực dự kiến sẽ được điều chỉnh tăng nhằm phục vụ việc nâng cấp hệ thống quản lý nhập cư, trong bối cảnh số lượng cư dân nước ngoài tại Nhật Bản tiếp tục gia tăng.

Mức tăng cụ thể chưa được công bố chính thức, song theo các thảo luận hiện nay, phí cấp và gia hạn thị thực có thể tăng đáng kể nhưng vẫn ở mức thấp hơn so với nhiều quốc gia phát triển khác.

Chính phủ cũng đặt mục tiêu tăng số vụ trục xuất do nhà nước tài trợ có sự hộ tống của lực lượng chức năng, nhằm hạn chế tình trạng người nước ngoài không chấp hành lệnh rời khỏi Nhật Bản. Các trường hợp này chủ yếu liên quan đến việc quá hạn thị thực hoặc vi phạm pháp luật trong thời gian cư trú.

Đẩy mạnh đào tạo tiếng Nhật và hỗ trợ hòa nhập

Nhận thức được rào cản ngôn ngữ là một trong những khó khăn lớn đối với người nước ngoài, chính phủ dự kiến mở rộng các chương trình đào tạo tiếng Nhật trước và sau khi nhập cảnh, đồng thời tăng cường hỗ trợ giáo dục cho trẻ em trong các gia đình nhập cư.

Thực tế cho thấy, tại nhiều khu vực nông thôn, người nước ngoài vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các lớp học tiếng Nhật. Do đó, việc nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục ngôn ngữ được xem là yếu tố quan trọng giúp người nước ngoài hòa nhập tốt hơn với cộng đồng địa phương.

Theo hệ thống mới dự kiến thay thế chương trình thực tập kỹ thuật vào năm 2027, lao động nước ngoài sẽ phải tham gia kỳ thi năng lực tiếng Nhật cơ bản trước khi làm việc tại Nhật Bản, nhằm đảm bảo khả năng giao tiếp và thích nghi trong môi trường làm việc.

Quản lý việc mua bán bất động sản của người nước ngoài

Cùng với các chính sách nhập cư, chính phủ tiếp tục thảo luận về việc kiểm soát hoạt động mua bán bất động sản của người nước ngoài. Một bộ chính sách riêng liên quan đến quyền sở hữu đất đai dự kiến sẽ được ban hành trong thời gian tới.

Trong giai đoạn đầu, chính phủ sẽ tập trung thu thập dữ liệu về quyền sở hữu nhà ở, căn hộ và việc sử dụng tài nguyên tại các khu vực nhạy cảm về an ninh. Trước những lo ngại liên quan đến việc người nước ngoài mua đất tại các đảo xa hoặc khu vực gần căn cứ quân sự, các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn đang được đưa ra xem xét.

Hướng tới cân bằng giữa quản lý và phát triển

Gói chính sách mới cho thấy nỗ lực của chính phủ trong việc cân bằng giữa yêu cầu quản lý nhập cư, đảm bảo an ninh – trật tự xã hội và nhu cầu thu hút lao động nước ngoài phục vụ phát triển kinh tế. Việc kết hợp các biện pháp kiểm soát chặt chẽ với chính sách hỗ trợ hòa nhập được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường sống và làm việc ổn định, bền vững trong thời gian tới.